|
ـ منابع آب شهرستان سلماس :
منابع آب شهرستان سلماس را در سه بخش آبهاي سطحي (رودخانه ها)، آب هاي
زيرزميني (چشمهها، چشمههاي آبمعدني، قنوات و چاهها) و آبهاي راكدي
(تالابها، سدهاو درياچهها) بررسي مينماييم.
ـ آب هاي سطحي شهرستان سلماس :
در شهرستان سلماس رودهاي ديرعلي سو، زرين دره و زولاچاي جريان دارند كه
بهترتيب از ارتفاعات مرزي هراويل، ساريچيچك و ساريداش سرچشمه ميگيرند.
رودخانه هاي شهرستان سلماس
ـ رودخانه ها :
ـ رودخانه زولاچاي :
اين رودخانه يكي از رودخانههاي دايمي شهرستان سلماس ميباشد. رودخانه
زولاچاي از قلعههاي قرهداش و ساريداش با ارتفاع 2430 و 3097 متر از سطح دريا از مرز مشترك
ايران و تركيه سرچشمه
ميگيرد. بعلت پيوستن آب چشمهها و جويبارها و شاخههاي
فرعي ديرعلي سو، دريك چاي، سرخلان به ميزان آن افزوده ميشود. مقدار آب
رودخانه زولاچاي نيز مانند اكثر رودخانههاي كشور تابع شرايط و ريزشهاي
جوي بوده و از اواخر زمستان تا اواخر بهار آب آن به حداكثر ميرسد. اين
رودخانه در طي مسير از كنار روستاهاي مجاور عبور كرده و سرانجام در شمال
غربي درياچه اروميه و جنوب قريه كنگرلو به درياچه ميريزد.
و
در طول مسير از آب آن جهت آبياري زمينهاي زراعي با ايجاد آببندهاي سنتي
استفاده ميشود. بعلاوه در نزديكي تازه شهر سد انحرافي ايجاد گرديده كه آب
آن در زمان كم آبي و با استفاده از آب ذخيره شده در پشت سد به كانالهاي
مدرن ايجاد شده هدايت ميگردد. وسعت حوزه آبريز 819 كيلومتر مربع بوده و
حداكثر دبي لحظه آن در سال آبي 1378 ـ 1379 معادل 3/20 مترمكعب در ثانيه و
دبي سالانه 937/62 ميليون مترمكعب برآورد گرديده است.
زولا چاي از رودخانههاي دائمي شهرستان سلماس است
ـ
آبهاي زيرزميني شهرستان سلماس :
در سفره آب زيرزميني دشت سلماس دو نوع سفره آب زيرزميني وجود دارد. سفره آب
زيرزميني سطحي و سفره آب زيرزميني عميق يا تحت فشار.
الف) سفره آب زيرزميني سطحي دشت سلماس :
اين سفره آب زيرزميني از دامنه كوههاي سلسله جبال زاگرس واقع در غرب دشت
سلماس و كوههاي واقع در شمال شرقي سلماس شروع گشته و تا درياچه اروميه
امتداد دارد. عمق سطح ايستايي در سفره مذكور در حوالي مناطق كوهستاني 38
متر و در حوالي درياچه اروميه به 2 متر ميرسد.
ب ) سفره آب زيرزميني عميق يا تحت فشار در دشت سلماس :
سطح سفره آب زيرزميني عميق در دشت سلماس500 كيلومترمربع و به عمق متوسط100
متر ميباشد، حداكثر عمق سفره مذكور به160 متر ميرسد. حجم مفيد سفره آب
زيرزميني عميق دشت سلماس 1ميليارد مترمكعب و شيب و جهت جريان از شمال غربي
به جنوب شرقي بطرف زيردرياچه اروميه ميباشد.
بطوركلي آبهاي زيرزميني شهرستان سلماس در سه بخش چشمهها، قنوات و چاهها
مورد بررسي قرار ميدهيم.
ـ چشمه هاي شهرستان سلماس :
چشمههاي اين شهرستان اغلب در مناطق كوهستاني ظاهر گرديدهاند. قبل از
پديده بحران خشكسالي چند سال اخير تعداد 45 دهنه چشمه در شهرستان سلماس
وجود داشت ولي در سال آبي 1379 ـ 1378 تعداد هفت چشمه با ميزان 23/0 ميليون
مترمكعب تخليه ساليانه كه مالكيت آنها اكثراً با افراد بوده و بيشتر در
آبياري نمودن باغات و اراضي زراعي استفاده ميشود. بعلاوه چشمه سارهاي
كوچك از دامنههاي مرزي سلسله جبال زاگرس به فراواني جاري است. كه اين چشمه
سارها اكثراً رودخانههاي فصلي و دائمي منطقه را تشكيل ميدهند. از نمونه
چشمهسارهاي اين منطقه ميتوان : دشوان، دريك، شكريازي ، حاتم بلاغي، چشمه
شور كند و رختار را نام برد.
ـ چشمه هاي آب معدني شهرستان سلماس :
چشمههاي آب معدني شهرستان سلماس عبارتند از :
1ـ آب گرم ايسته سو/ در سمت چپ جاده اروميه سلماس در نزديكي گردنه قوشچي
قرار گرفته است.
2ـ چشمه آب معدني ميناس/ در جنوب شرقي سلماس.
3ـ چشمه صدقيان/ در دهكده صدقيان شمال شرقي سلماس.
4ـ آب معدني دريك/ اين آب بسيار گوارا بوده و در روستاي چهريق قرار دارد.
نمايي از آبشار بجا مانده از آب گرم ايستي سو
نمايي از آب گرم ايستي سو (استخر مردانه)
|
